Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ diễn ra tuần này, ông Hoàng Anh Tú, Phó vụ trưởng Khoa học kỹ thuật và công nghệ, cho biết Bộ đang chủ trì phối hợp với các bên liên quan để nghiên cứu, bổ sung danh mục công nghệ chiến lược.
Trước đó, danh mục ban hành vào tháng 6/2025 đã xác định 11 nhóm công nghệ và 35 sản phẩm chủ lực. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, Việt Nam cần chọn lọc những công nghệ và sản phẩm "thực sự chiến lược" – những thứ đất nước đang thực sự cần và có tiềm năng làm chủ để thúc đẩy tăng trưởng GDP mạnh mẽ.
Phó vụ trưởng Khoa học kỹ thuật và công nghệ Hoàng Anh Tú, tại họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ. Ảnh: Trọng Đạt
Thay vì chạy theo lý thuyết công nghệ đơn thuần, cơ quan quản lý đã chuyển sang cách tiếp cận dựa trên các "bài toán lớn". Đây là những vấn đề cấp bách của từng ngành, lĩnh vực mà nếu giải quyết thành công sẽ tạo ra tác động đo lường được lên nền kinh tế.
Quy trình xác định công nghệ chiến lược hiện nay được thực hiện bài bản qua các bước:
Xác định vấn đề: Tìm ra "nút thắt" của từng ngành (ví dụ: dệt may, da giày, nông nghiệp).
Phân tích chuỗi giá trị: Tìm ra khâu tạo ra giá trị gia tăng lớn nhất trong chuỗi sản xuất.
Lựa chọn công nghệ: Tập trung đầu tư vào công nghệ lõi có khả năng làm chủ khâu quan trọng đó.
Ví dụ, trong ngành dệt may và da giày, thay vì đầu tư dàn trải, Nhà nước sẽ nhìn vào từng khâu từ nguyên liệu đến hoàn thiện sản phẩm để xác định đâu là khâu cần ưu tiên làm chủ ngay để tạo hiệu quả nhanh, và đâu là khâu cần lộ trình nghiên cứu dài hạn.
Ông Hoàng Anh Tú nhấn mạnh rằng công nghệ không thể làm chủ trong ngày một ngày hai. Do đó, danh mục mới sẽ được phân loại thành hai nhóm rõ rệt:
Nhóm tác động nhanh: Những công nghệ có thể làm chủ sớm để tạo hiệu quả kinh tế tức thì.
Nhóm công nghệ nền tảng: Những lĩnh vực cần sự đầu tư bài bản, tích lũy năng lực và dài hạn.
Một buổi thử nghiệm dùng UAV chữa cháy của CT UAV tại TP HCM. Ảnh: Trọng Đạt
Thực tế cho thấy năng lực làm chủ công nghệ trong nước đang có những chuyển biến tích cực. Một số doanh nghiệp Việt Nam đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trên bản đồ công nghệ lõi:
AI Camera: Doanh nghiệp nội địa đã làm chủ khoảng 65% công nghệ lõi, tỷ lệ nội địa hóa vượt mức 50%.
Mạng 5G: Có đơn vị đã làm chủ đến 85% công nghệ lõi, sẵn sàng cho giai đoạn thương mại hóa rộng rãi.
Thiết bị bay không người lái (UAV): Ghi nhận tỷ lệ làm chủ công nghệ trên 70%.
Trí tuệ nhân tạo (AI): Nhiều mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiếng Việt đã được phát triển thành công dựa trên các nền tảng mã nguồn mở, phục vụ đắc lực cho nhu cầu trong nước.
Việc điều chỉnh danh mục công nghệ chiến lược lần này kỳ vọng sẽ khơi thông mọi nguồn lực, giúp doanh nghiệp Việt Nam không chỉ gia công mà còn thực sự làm chủ công nghệ, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu hưng thịnh quốc gia.