Yêu cầu này nằm trong khuôn khổ Thông tư 19 năm 2024 về việc ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến mức hấp thụ riêng (SAR) đối với các thiết bị vô tuyến cầm tay và đeo trên cơ thể người. Thông tư chính thức có hiệu lực từ ngày 15/2/2025, áp dụng cho các hoạt động thử nghiệm, chứng nhận và công bố hợp quy.
Theo lộ trình cụ thể, điện thoại di động mặt đất (smartphone) sẽ phải tuân thủ quy chuẩn về SAR trước khi lưu hành từ ngày 1/7/2025. Đối với các thiết bị vô tuyến khác như máy tính xách tay (laptop) và máy tính bảng (tablet), thời hạn áp dụng sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2027.
Tại hội nghị phổ biến và hướng dẫn thực hiện thông tư diễn ra tuần này với sự tham gia của các hãng lớn như Apple, Samsung cùng các nhà phân phối, Cục Tần số vô tuyến điện giải thích rằng việc đưa ra thời gian chuẩn bị kéo dài hơn một năm là nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị tháo gỡ khó khăn và chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật tốt nhất trước khi chính thức áp dụng.
Một người áp điện thoại vào tai khi thực hiện cuộc gọi. Ảnh: Internet.
SAR (Specific Absorption Rate) là chỉ số phản ánh lượng năng lượng sóng vô tuyến mà cơ thể người hấp thụ khi tiếp xúc với các thiết bị phát sóng. Để đánh giá chỉ số này, các phòng thí nghiệm chuyên dụng sẽ tiến hành đo đạc tại các vị trí tiếp xúc trực tiếp như vùng đầu, vùng thân hoặc tay chân. Đơn vị đo lường tiêu chuẩn được tính bằng Watt trên mỗi kilogram (W/kg).
Tại Việt Nam, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới không áp dụng giới hạn SAR trên toàn bộ cơ thể mà tập trung vào các bộ phận cục bộ:
Vùng đầu và thân: Giới hạn mức SAR là 2 W/kg (tính trung bình trên 10 g mô).
Các chi (tay, chân): Giới hạn mức SAR là 4 W/kg.
Dải tần áp dụng: Phạm vi đo SAR bao phủ từ 30 MHz đến 6 GHz, bao gồm hầu hết các công nghệ kết nối vô tuyến phổ biến hiện nay như 4G, 5G và Wi-Fi.
Đại diện Trung tâm Kỹ thuật thuộc Cục Tần số vô tuyến điện cho biết, việc đo kiểm SAR có đặc thù kỹ thuật rất phức tạp và thời gian thử nghiệm thường kéo dài. Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động lên kế hoạch sản xuất và nhập khẩu phù hợp. Hiện nay, Việt Nam đã có 5 phòng thử nghiệm đủ năng lực đáp ứng yêu cầu đo SAR theo quy chuẩn mới, sử dụng các hệ thống robot và cảm biến trường điện từ hiện đại.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng đang xem xét cơ chế thừa nhận các phòng thí nghiệm nước ngoài (MRA), nhằm giảm thiểu tình trạng quá tải thử nghiệm trong nước và đảm bảo việc đưa smartphone ra thị trường không bị đình trệ.
Hai hệ thống dùng để đo SAR trong phòng thí nghiệm, theo tài liệu của Cục Tần số. Ảnh chụp màn hình
Trước đây, các dòng smartphone lưu hành tại Việt Nam phần lớn vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn quốc tế, nhưng việc kiểm soát chưa được chuẩn hóa hoặc bắt buộc đồng bộ theo quy chuẩn quốc gia. Việc ban hành QCVN 134:2024/BTTTT giúp Việt Nam tiệm cận với thông lệ của các quốc gia phát triển.
Thực tế, trong khu vực ASEAN, đã có 9/10 quốc gia triển khai quản lý chỉ số SAR. Quy chuẩn của Việt Nam được xây dựng hài hòa với khuyến nghị và phương pháp đo của thế giới, đảm bảo các thiết bị đầu cuối như điện thoại di động hay bộ đàm đều an toàn cho người sử dụng trong điều kiện sát cơ thể.
Cùng với quy chuẩn về SAR, các doanh nghiệp cũng đang được hướng dẫn để đáp ứng quy chuẩn về tương thích điện từ trường (QCVN 86:2025/BKHCN) nhằm đảm bảo sự ổn định và an toàn tối đa cho hệ thống thông tin di động tại Việt Nam.