Giải vô địch bóng đá thế giới FIFA World Cup 2026 đã chính thức khởi tranh từ ngày 11/6 và sẽ kéo dài đến ngày 19/7 với màn tranh tài lịch sử của 48 đội bóng (tăng từ 32 đội so với các kỳ trước). Trước thềm và trong những ngày đầu của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, các siêu máy tính và mô hình AI lớn đã tiến hành hàng trăm nghìn mô phỏng toán học để tìm ra nhà vua mới của thế giới.
Một điểm chung đáng chú ý là năm nay, không một mô hình nào đưa ra tỷ lệ vô địch vượt quá ngưỡng 20% cho bất kỳ đội bóng nào. Điều này chứng minh World Cup 2026 là một trong những kỳ đại hội cân bằng, khó đoán và có tính cạnh tranh cao nhất trong nhiều thập kỷ qua.
Hàng loạt hệ thống mô phỏng và phân tích dữ liệu thể thao chuyên sâu đã gọi tên Tây Ban Nha ở vị trí cao nhất nhờ phong độ ổn định và tính kế thừa vững chắc.
Siêu máy tính Opta (16,1% cơ hội): Hệ thống của Opta thiết lập dự đoán dựa trên thị trường cá cược và bảng xếp hạng sức mạnh Opta Power Rankings (tính toán từ thành tích lịch sử và phong độ gần đây). Opta đã chạy tổng cộng 10.000 lần mô phỏng toàn bộ giải đấu để đưa ra tỷ lệ xác suất. Kết quả: Tây Ban Nha dẫn đầu với 16,1%, theo sau lần lượt là Pháp (13%), Anh (11,2%), Argentina (10,4%) và Bồ Đào Nha (7%).
Mô hình ULMS của Đại học Liverpool: Trường Kinh doanh thuộc Đại học Liverpool (Anh) sử dụng các công nghệ máy học mới nhất, tính toán dựa trên chất lượng đội hình, phong độ cầu thủ và mức độ tương tác chiến thuật trên sân. Sau 1.000 lần mô phỏng, ULMS dự đoán trận chung kết sẽ là cuộc đối đầu giữa Anh và Tây Ban Nha, trong đó tỷ lệ thắng của Tây Ban Nha vượt trội với 26,1% so với 17% của Anh. Các ứng viên bám đuổi gồm Pháp (13,5%), Argentina (12,4%) và Bồ Đào Nha (10,6%). Mô hình năm nay cũng được bổ sung các biến số về chấn thương, thẻ phạt, thời tiết và độ cao địa hình của 3 quốc gia chủ nhà.
Mô hình PELE của FiveThirtyEight: Thực hiện tới 100.000 lần mô phỏng, tính đến độ khó của từng nhánh đấu, các tiêu chí phụ phân định thắng thua và khả năng đột biến phong độ. Dữ liệu cập nhật ngày 13/6 của PELE xếp Tây Ban Nha và Pháp đồng vị trí dẫn đầu với cùng 16% cơ hội vô địch, xếp ngay sau là Argentina và Anh với khoảng cách chênh lệch cực kỳ nhỏ.
Hệ thống mô phỏng Monte Carlo của tờ SMH (Australia): Tờ Sydney Morning Herald đã cho AI chạy mô phỏng Monte Carlo để đá thử 100.000 trận đấu kịch bản của 48 đội (tương đương 104 trận thực tế). Kết quả, Tây Ban Nha dẫn đầu kịch bản vô địch với tỷ lệ 16,1%. Ở chiều ngược lại, đội tuyển Áo (Austria) chỉ đạt tỷ lệ thắng 0,10%, đứng thứ 33/48 đội.
Lễ khai mạc World Cup tại sân vận động SoFi, Los Angeles (Mỹ), ngày 13/6. Ảnh: Internet.
Bên cạnh làn sóng gọi tên Tây Ban Nha, một số hệ thống dữ liệu khác lại đưa ra kết quả phân tích ủng hộ các đại diện từ Nam Mỹ hoặc xứ sở sương mù.
Siêu máy tính JeffBet (Anh): Đưa ra dự đoán sớm từ cuối năm ngoái với kịch bản đội tuyển Anh sẽ vượt qua Pháp ở Tứ kết, hạ gục đương kim vô địch Argentina ở Bán kết và đánh bại Bồ Đào Nha trong trận Chung kết để lần đầu nâng cúp kể từ năm 1966. Tuy nhiên, mô hình này không công bố chi tiết phương pháp luận nên kết quả chủ yếu mang tính chất tham khảo thương mại.
Mô hình đồng thuận AI (AI Consensus Model) của The Sun: Tờ báo Anh đã cho chạy hơn 100 mô phỏng tổng hợp trên 10 mô hình AI khác nhau (gồm ChatGPT, Claude, Mistral AI Le Chat, Amazon Nova, xAI Grok...). Dựa trên các chỉ số về giá trị đội hình và thống kê lịch sử, AI Consensus Model dự đoán trận chung kết năm 2022 sẽ được tái hiện: Pháp đối đầu Argentina. Kết quả cuối cùng chỉ ra Lionel Messi và các đồng đội sẽ bảo vệ thành công ngôi vương thế giới.
Khi được yêu cầu đưa ra nhận định và lý giải kịch bản, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hàng đầu hiện nay phản ánh những góc nhìn phân tích đa dạng:
Mistral AI: Chọn Tây Ban Nha, lý giải đội bóng sở hữu lực lượng trẻ, tài năng và đang ở điểm rơi phong độ cực tốt sau chức vô địch Euro 2024.
xAI Grok: Chọn Tây Ban Nha sẽ lên ngôi vô địch sau khi đánh bại Pháp hoặc Anh trong trận chung kết nhờ sự cân bằng đội hình tối ưu nhất thời điểm hiện tại.
Google Gemini: Chọn Tây Ban Nha giành cúp vàng nhờ chuỗi phong độ ấn tượng, tính kế thừa và sự đồng đều ở cả 3 tuyến.
OpenAI ChatGPT: Nghiêng về Pháp do đây là tập thể có chiều sâu đội hình tốt nhất giải đấu, sở hữu nhiều siêu sao ở độ chín sự nghiệp và có kinh nghiệm trận mạc dày dặn tại các trận chung kết lớn.
Anthropic Claude: Dự đoán Brazil sẽ đăng quang. Claude lập luận rằng Brazil sở hữu năng lượng tấn công lớn từ dàn sao trẻ và khát khao giải cơn khát vô địch sau hơn 20 năm. Ngoài ra, việc giải đấu tổ chức tại châu Mỹ giúp Brazil có lợi thế lớn về múi giờ di chuyển và sự tiếp sức từ lượng cổ động viên nhà.
Sự khác biệt giữa các kết quả dự báo một lần nữa nhắc nhở tính chất đặc trưng của AI trong thể thao: Mọi kết quả kịch bản đều phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu đầu vào, trọng số thuật toán và các giả định phong độ. Dù công nghệ mô phỏng có tiên tiến đến đâu, tính bất ngờ và cảm xúc trên sân cỏ thực tế của con người mới là yếu tố quyết định cục diện kịch bản cuối cùng.