Trong khuôn khổ hội nghị công nghệ South Summit 2026 diễn ra tại Madrid, Tây Ban Nha (từ ngày 3-5/6/2026), Tiến sĩ Sebastian Thrun – nhà khoa học máy tính tiên phong trong lĩnh vực xe tự lái, đồng sáng lập phòng thí nghiệm danh tiếng Google X và nền tảng Udacity – đã có những chia sẻ sâu sắc về bước ngoặt lịch sử mà nhân loại đang trải qua cùng trí tuệ nhân tạo. Ông khẳng định, tư duy và cấu trúc giáo dục truyền thống bắt buộc phải thay đổi khi ranh giới giữa người tiêu dùng và người kiến tạo công nghệ đang dần xóa nhòa.
Nhìn lại hành trình tiến hóa của các mô hình thông minh, Sebastian Thrun chỉ ra sự khác biệt cốt lõi trong năng lực xử lý dữ liệu của AI ở thời điểm hiện tại so với nửa thập kỷ trước:
Từ phản chiếu đến kiến tạo: Cách đây vài năm, AI cơ bản hoạt động như một tấm gương phản chiếu, thực hiện tốt các tác vụ tổng hợp và trình bày lại nguồn thông tin được tiếp nhận. Giờ đây, công nghệ này đã có thể tự sản xuất ra những nội dung, ý tưởng hoàn toàn mới chưa từng tồn tại trước đó.
Chạm ngưỡng AGI: Xét dưới góc độ kỹ thuật, các đặc tính của Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) đã ở rất gần con người. Máy móc hiện tại đã xử lý tương đối xuất sắc phần lớn công việc của một nhân viên văn phòng, nhân viên bán lẻ bình thường, thậm chí là hỗ trợ đắc lực trong lĩnh vực tâm lý học hoặc đánh bại con người ở các bộ môn đòi hỏi tư duy logic tối cao như cờ vua, cờ vây.
Viễn cảnh tương lai: Thrun nhận định ý tưởng AI vận hành vượt trội hơn con người trong 99% các tác vụ công việc hàng ngày không còn là điều quá xa vời. Dù điều này có thể khiến nhiều kỹ năng hiện tại bị lỗi thời, nhưng ở mặt tích cực, nó đang trao quyền tối đa để con người giao tiếp tốt hơn và thấu hiểu sâu sắc hơn về thế giới.
Sebastian Thrun, nhà đồng sáng lập Google X, tại South Summit Madrid. Ảnh: South Summit
Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang đặt các định chế giáo dục đại học vào thế phải tự định hình và thay đổi phương pháp sư phạm.
Sự bất lực của bài tập truyền thống: Các trường đại học trên thế giới đang vật lộn trong việc ra đề bài khi hầu hết bài tập về nhà thông thường đều được ChatGPT giải quyết một cách hoàn hảo.
Ngừng dạy theo lối mòn: Giáo sư Thrun khẳng định khi máy móc đã có khả năng tự suy luận, tự xem lại quá trình tư duy, tự phê bình và sửa lỗi để đưa ra lập luận tối ưu, con người không còn lý do gì để tiếp tục duy trì phương pháp giảng dạy cũ kỹ.
Bình dân hóa năng lực công nghệ: Điểm giải phóng lớn nhất của kỷ nguyên này là việc hạ thấp rào cản kỹ thuật. Với sự trợ giúp của AI, hầu như bất kỳ ai cũng có thể tự thiết kế và viết ra một ứng dụng phần mềm cho riêng mình (ví dụ như ứng dụng theo dõi việc nhà của con cái). Khả năng "ai cũng có thể trở thành một kỹ sư phần mềm" là điều chưa từng xuất hiện trong lịch sử nhân loại.
Là một nhà khoa học thực tế, Thrun không muốn thần bí hóa các khái niệm công nghệ mà nhìn nhận chúng dưới góc độ ứng dụng trực tiếp vào đời sống.
Nỗi lo về sự thao túng niềm tin: AI là công cụ quyền năng nhưng ẩn chứa hiểm họa khôn lường nếu bị lạm dụng. Chuyên gia lo ngại việc tung tin giả về một vụ đánh bom ngay trước thềm bầu cử hoặc dùng video ngụy tạo bằng AI (Deepfake) làm bằng chứng trước tòa có thể thay đổi cục diện chính trị và gây ra những án oan sai nghiêm trọng. Con người bắt buộc phải học lại cách xác định sự thật trong một môi trường ngập lụt nội dung nhân tạo.
"Tôi sẽ rất ghét nếu một ngày chiếc máy rửa bát nói đã yêu cái tủ lạnh và quyết định không làm việc nữa. Tôi chỉ muốn nó hoạt động đáng tin cậy." — Sebastian Thrun hóm hỉnh chia sẻ khi bàn về ranh giới ý chí tự do của máy móc.
Đứng trước những thống kê đầy áp lực về thị trường lao động biến động, nhà sáng lập Udacity đưa ra góc nhìn lạc quan mang tính lịch sử cho thế hệ sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp:
Trở thành người sử dụng giỏi nhất: Thay vì sợ hãi trước viễn cảnh công nghệ thay thế, người trẻ cần chủ động "chơi", thử nghiệm và viết nhiều ứng dụng khác nhau bằng AI để thấu hiểu ranh giới thông minh của nó, từ đó biến AI thành công cụ gia tăng năng suất tối đa cho bản thân.
Công nghệ tạo ra nhiều tiện nghi hơn: Lịch sử nhân loại chứng minh các cuộc cách mạng kỹ thuật (như giai đoạn bùng nổ những năm 1800, 1900) không tiêu diệt việc làm mà dịch chuyển cấu trúc xã hội, giúp con người thoát khỏi các công việc cơ học thuần túy để có thêm thời gian cho những giá trị tự thân.
99% phát minh vĩ đại vẫn ở phía trước: Thrun khẳng định những gì chúng ta đang chứng kiến mới chỉ là 1% chặng đường phát triển. Chỉ 5 năm trước, không ai dự đoán được sự bứt phá thần tốc của các mô hình LLM, xe tự lái, taxi bay, robot hình người hay giao diện não - máy tính (Neuralink). Do đó, tốc độ tiến bộ trong giai đoạn tiếp theo của nhân loại sẽ vô cùng phi thường.