Nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, chính phủ Mỹ đã đưa ra chỉ thị khẩn cấp yêu cầu Anthropic đình chỉ quyền truy cập vào hai mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến nhất hiện nay là Fable 5 và Mythos 5 đối với toàn bộ công dân nước ngoài. Động thái bất ngờ này đã đẩy mâu thuẫn giữa startup AI hàng đầu thế giới với chính quyền Washington lên đỉnh điểm sau hàng loạt xung đột pháp lý từ đầu năm.
Sắc lệnh kiểm soát công nghệ được chuyển giao trực tiếp đến ban lãnh đạo Anthropic, thiết lập những rào cản nghiêm ngặt chưa từng có đối với việc phân phối quyền lực điện toán:
Phạm vi đối tượng nghiêm ngặt: Lệnh cấm áp dụng cho mọi công dân nước ngoài, bất kể họ đang cư trú hợp pháp tại Mỹ hay ở bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới. Đặc biệt, chỉ thị này ràng buộc cả những nhân sự mang quốc tịch nước ngoài đang làm việc trong nội bộ Anthropic.
Phản ứng từ Anthropic: Nhằm bảo đảm tính tuân thủ tuyệt đối đối với chỉ thị pháp lý của chính phủ, hãng đã lập tức vô hiệu hóa hoàn toàn hai mô hình Fable 5 và Mythos 5 đối với toàn bộ tệp khách hàng. Các mô hình cũ hơn thuộc hệ sinh thái Claude không bị ảnh hưởng. Startup này cũng đã lên tiếng xin lỗi người dùng vì sự cố gián đoạn dịch vụ đột ngột.
Logo Claude Fable 5. Ảnh: Anthropic
Sự can thiệp sâu của giới chức Mỹ diễn ra chỉ vài ngày sau khi Anthropic công bố Fable 5 và Mythos 5 – hai mô hình được quảng cáo là dẫn đầu thị trường toàn cầu theo nhiều thang đo hiệu suất trong ngành công nghiệp AI.
Năng lực an ninh mạng gây quan ngại: Cả hai mô hình mới đều được xây dựng dựa trên nền tảng Claude Mythos Preview. Trước đó, phiên bản xem trước này đã khiến các quan chức an ninh Mỹ lo ngại sâu sắc vì sở hữu năng lực phân tích, hack và xử lý các tác vụ an ninh mạng ở trình độ chuyên sâu vượt trội con người.
Phản pháo từ Anthropic: Doanh nghiệp bày tỏ sự phản đối công khai trước cách thức ra quyết định thiếu rõ ràng và không dựa trên các chứng cứ kỹ thuật minh bạch từ phía chính phủ:
"Chúng tôi tin rằng, chính phủ Mỹ nên có khả năng ngăn chặn hoạt động triển khai ứng dụng nguy hiểm, dựa trên quy trình minh bạch, công bằng, rõ ràng và dựa trên yếu tố kỹ thuật. Hành động này không đáp ứng những nguyên tắc đó."
Sắc lệnh đình chỉ truy cập này là mắt xích mới nhất trong chuỗi mâu thuẫn kéo dài giữa Anthropic với các cơ quan quản lý hàng đầu của Mỹ:
Rủi ro chuỗi cung ứng: Vào giai đoạn đầu năm, Bộ Quốc phòng Mỹ (Lầu Năm Góc) đã chính thức định danh Anthropic là một mối rủi ro đối với chuỗi cung ứng, đồng nghĩa với việc coi công ty này như một mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.
Chế tài thương mại quân sự: Định danh mang tính trừng phạt vốn chỉ áp dụng cho các đối thủ nước ngoài này buộc các doanh nghiệp quốc phòng phải cam kết và chứng nhận rằng họ hoàn toàn không sử dụng bất kỳ mô hình Claude AI nào trong các hợp đồng ký kết với quân đội.
Cuộc chiến pháp lý tại tòa án: Để bảo vệ quyền lợi thương mại, Anthropic đã chính thức khởi kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm đảo ngược quyết định định danh bất lợi nêu trên. Cho đến nay, quá trình tố tụng phức tạp này vẫn chưa đi đến hồi kết.