Luật sửa đổi được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025, đánh dấu bước chuyển mình lớn so với phiên bản năm 2017. Một trong những thay đổi cốt lõi là việc Nhà nước mở rộng vòng tay chào đón các cá nhân và tổ chức quốc tế thực hiện hoạt động chuyển giao công nghệ cho Việt Nam.
Cụ thể, các dự án đầu tư nước ngoài có nội dung chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực chuyên sâu hoặc phát triển năng lực nghiên cứu tại Việt Nam sẽ được ưu tiên áp dụng các gói ưu đãi "khủng" về: thuế, đất đai, tín dụng và các biện pháp hỗ trợ đầu tư khác. Điều này giúp nâng cao khả năng tiếp thu và làm chủ công nghệ của các doanh nghiệp nội địa.
Luật mới tạo điều kiện tối đa cho việc chuyển giao công nghệ "nội sinh" giữa các đơn vị trong nước. Giờ đây, các tổ chức và cá nhân sở hữu công nghệ có thể dùng chính tài sản trí tuệ này để góp vốn vào doanh nghiệp hoặc các dự án đầu tư.
Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ hỗ trợ định giá và xác lập quyền sở hữu đối với các công nghệ hình thành từ nghiên cứu trong nước. Bước đi này giúp xóa bỏ rào cản, khơi thông dòng chảy công nghệ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và khối doanh nghiệp, biến các công trình khoa học thành tài sản kinh tế thực thụ.
Vệ tinh của một hãng Nhật Bản được trưng bày tại triển lãm về vũ trụ ở Việt Nam, tháng 3/2026. Ảnh: Lưu Quý
Lần đầu tiên, khái niệm "công nghệ xanh" được đưa vào hệ thống pháp luật Việt Nam. Các hoạt động chuyển giao công nghệ sạch, công nghệ chiến lược sẽ nhận được sự hỗ trợ tối đa từ Chính phủ.
Ngược lại, luật cũng đưa ra cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt đối với các công nghệ lạc hậu. Những dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường hoặc sử dụng công nghệ thuộc danh mục hạn chế chuyển giao sẽ bị thẩm định kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn chấp thuận chủ trương đầu tư, nhằm bảo đảm phát triển bền vững.
Một bổ sung quan trọng khác là việc Nhà nước sẽ trực tiếp mua và phổ biến các công nghệ phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, y tế, giáo dục và bảo vệ môi trường. Các công nghệ này sau đó sẽ được chuyển giao lại cho doanh nghiệp dưới hình thức miễn phí hoặc ưu đãi để nâng cao năng lực cạnh tranh cho toàn nền kinh tế.
Sự kết hợp giữa Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi và Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 được kỳ vọng sẽ tạo ra một thị trường công nghệ minh bạch, chuyên nghiệp, góp phần đưa Việt Nam bắt kịp các xu thế công nghệ hàng đầu thế giới.