Các cuộc kiểm tra do tờ The Guardian thực hiện gần đây đã tiết lộ một xu hướng đáng lo ngại: ChatGPT, khi được trang bị mô hình GPT-5.2, đã nhiều lần trích dẫn thông tin từ Grokipedia. Cụ thể, trong hơn 10 câu hỏi khác nhau, AI này đã sử dụng Grokipedia làm nguồn tham khảo tới 9 lần. Đáng chú ý, việc trích dẫn này thường xảy ra với các chủ đề ít phổ biến hoặc mang tính chuyên sâu, chẳng hạn như cấu trúc chính trị tại Iran, mức lương của lực lượng bán quân sự Basij, hay tiểu sử của nhà sử học người Anh Richard Evans.
Ra mắt vào tháng 10 năm ngoái, Grokipedia được xem là nỗ lực của Elon Musk nhằm thách thức sự thống trị của Wikipedia, hoạt động dựa trên sức mạnh của Grok, chatbot do công ty xAI của ông phát triển. Tuy nhiên, nền tảng này có một khác biệt cốt lõi: tính ẩn danh của tác giả. Trong khi các bài viết trên Wikipedia được cộng đồng tình nguyện viên công khai biên soạn và chỉnh sửa, Grokipedia khẳng định nội dung của mình được "kiểm chứng" bởi chính AI Grok. Người dùng không thể trực tiếp can thiệp vào bài viết mà chỉ có thể đề xuất chỉnh sửa thông qua một biểu mẫu báo cáo.
Sự thiếu minh bạch này, cùng với việc một số bài viết trên Grokipedia bị cho là vẫn lấy thông tin từ Wikipedia, đã khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi về độ tin cậy của nền tảng.
Logo ChatGPT và Grokipedia. Ảnh: Bảo Lâm
Nina Jankowicz, một nhà nghiên cứu hàng đầu về thông tin sai lệch, đã bày tỏ sự lo ngại sâu sắc. Sau khi xem xét các bài viết trên nền tảng, bà nhận thấy chúng "dựa trên các nguồn không đáng tin cậy, thậm chí sai lệch có chủ đích". Bà cảnh báo rằng việc các chatbot hàng đầu như ChatGPT trích dẫn từ Grokipedia có thể tạo ra một vòng lặp nguy hiểm, gây hại trực tiếp cho người dùng.
"Thông tin sai một khi đã lọt vào chatbot AI sẽ rất khó loại bỏ," bà Jankowicz nhấn mạnh. "Hầu hết mọi người sẽ không bỏ công sức để tìm hiểu sự thật thực sự nằm ở đâu."
Khi được The Guardian liên hệ, OpenAI cho biết ChatGPT thu thập thông tin từ "nhiều nguồn và quan điểm công khai khác nhau" và họ có các bộ lọc an toàn để giảm thiểu rủi ro. "ChatGPT hiển thị rõ ràng nguồn thông tin đã cung cấp... thông qua các trích dẫn," đại diện OpenAI cho biết, tuy nhiên không đưa ra lý do cụ thể về việc lựa chọn Grokipedia làm nguồn tham khảo.
Đáng chú ý, không chỉ OpenAI, các thử nghiệm cũng phát hiện Claude, chatbot của Anthropic, cũng tham khảo thông tin từ Grokipedia về các chủ đề như sản xuất dầu mỏ hay bia Scotland. Anthropic đã từ chối đưa ra bình luận về vấn đề này.
Sự việc này một lần nữa nhấn mạnh thách thức lớn nhất mà ngành công nghiệp AI đang đối mặt: làm thế nào để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của dữ liệu đầu vào trong một cuộc đua không ngừng nghỉ để mở rộng kiến thức cho các mô hình ngôn ngữ. Đối với người dùng cuối, đây là một lời nhắc nhở quan trọng về việc luôn phải kiểm chứng thông tin nhận được từ AI, ngay cả khi chúng đến từ những tên tuổi lớn nhất.