Tháng 3 vừa qua, Trung Quốc đã tạo nên một tiền lệ chưa từng có khi chính thức đặt tên cho đơn vị thanh toán AI là Ciyuan (dành cho token AI). Theo ông Liu Liehong, người đứng đầu Cơ quan Quản lý Dữ liệu Quốc gia (NDA), Ciyuan chính là chiếc cầu nối gắn kết nguồn cung công nghệ với nhu cầu thương mại thực tế.
Số liệu từ NDA cho thấy một sự tăng trưởng kinh ngạc: tính đến tháng 4/2026, Trung Quốc xử lý tới 140.000 tỷ token mỗi ngày, tăng vọt so với con số 100 tỷ vào đầu năm 2024. Lượng tiêu thụ token này hiện là chỉ số quan trọng nhất để đo lường mức độ phổ biến và hiệu quả của các mô hình AI trong thực tiễn.
Cuộc cách mạng AI đã trở thành "phao cứu sinh" cho các gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc sau giai đoạn bị thắt chặt quy định.
Alibaba: Mô hình nguồn mở Qwen đang trở thành đối trọng lớn của OpenAI và Anthropic. Qwen không chỉ thống trị thị trường trong nước mà còn vươn tầm quốc tế, thậm chí được Meta sử dụng để huấn luyện Muse Spark.
ByteDance: Chatbot Doubao đã cán mốc 100 triệu người dùng hoạt động hàng ngày, nhờ thế mạnh về thiết kế sản phẩm và trải nghiệm người dùng xuất sắc.
Tencent: Tích hợp sâu ClawBot vào WeChat, cho phép hơn một tỷ người dùng tương tác trực tiếp với các tác nhân AI ngay trên giao diện nhắn tin quen thuộc.
Thị trường chứng khoán Hong Kong cũng chứng kiến đợt bùng nổ IPO lớn nhất trong 5 năm qua từ các startup AI như MiniMax, Zhipu AI hay nhà thiết kế chip Biren. Cổ phiếu của Zhipu đã tăng hơn 570% so với giá chào bán, minh chứng cho niềm tin mãnh liệt của giới đầu tư.
Robot Walker X chơi cờ tướng tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới ((WAIC) ở Thượng Hải vào tháng 6/2021. Ảnh: China Daily
Trung Quốc đang tận dụng tối đa hệ sinh thái sản xuất để mang AI ra thế giới vật lý thông qua các robot hình người từ Unitree Robotics hay Agibot. Một khảo sát của Edelman chỉ ra rằng 87% người dùng Trung Quốc tin tưởng AI, cao hơn gấp nhiều lần so với mức 32% tại Mỹ.
Sự cởi mở này đã giúp các ngành công nghiệp thay đổi diện mạo:
Điện ảnh: Ngành phim ngắn ra mắt 470 tác phẩm mỗi ngày. Nhờ AI, chi phí sản xuất giảm 90%, thời gian hoàn thiện rút ngắn từ 1 tháng xuống còn chưa đầy 5 ngày.
Kinh doanh: Chính quyền khuyến khích mô hình "công ty một người" dựa trên trợ lý ảo AI, tạo ra một làn sóng khởi nghiệp mới đầy linh hoạt.
Năng lượng: Với dự báo sở hữu 400 GW công suất điện dự phòng vào năm 2030, Trung Quốc có lợi thế tuyệt đối về hạ tầng năng lượng để vận hành các trung tâm dữ liệu khổng lồ.
Dù tăng trưởng mạnh, các công ty Trung Quốc vẫn đối mặt với bài toán chi phí nghiên cứu đắt đỏ và lệnh cấm vận chip từ Mỹ. Alibaba đã phải chi tới 17 tỷ USD cho đầu tư vốn vào năm 2025, khiến lợi nhuận ròng sụt giảm mạnh.
Để giải quyết áp lực kiếm tiền, các doanh nghiệp đang thay đổi chiến lược từ nguồn mở sang các mô hình đóng có thu phí. Alibaba vừa gây chú ý khi thành lập Alibaba Token Hub (ATH) – đơn vị duy nhất tập trung vào việc tạo ra, phân phối và ứng dụng token để tối ưu hóa dòng tiền.
Trung Quốc đang chứng minh rằng trong cuộc chiến AI, người chiến thắng không chỉ là người tạo ra mô hình mạnh nhất, mà là người biết cách đưa công nghệ đó vào từng bữa ăn, giấc ngủ và quy trình sản xuất của xã hội một cách hiệu quả nhất.