Minh Quân (27 tuổi, Hà Nội), một lập trình viên với gần bốn năm kinh nghiệm, đã bước vào buổi phỏng vấn tại một startup công nghệ tài chính với sự tự tin tuyệt đối. Tuy nhiên, một câu hỏi cuối buổi đã làm thay đổi tất cả: "Bạn sử dụng AI như thế nào trong công việc?".
Dù có năng lực chuyên môn giỏi, Quân chỉ thừa nhận dùng ChatGPT để tra cứu cơ bản vì muốn tự tay viết code để hiểu sâu vấn đề. Kết quả, anh bị từ chối với lý do không phù hợp với văn hóa ưu tiên khai thác AI tối đa của công ty. Câu chuyện của Quân là minh chứng rõ nét cho việc các doanh nghiệp hiện nay không chỉ tìm người giỏi nghề, mà còn tìm người biết cộng tác hiệu quả với trí tuệ nhân tạo.
Tại các tập đoàn công nghệ lớn như G-Group, AI không còn là thứ xa lạ mà được khuyến khích sử dụng rộng rãi trong mọi phòng ban. Bà Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc nhân sự G-Group, cho biết ở các vị trí về công nghệ và nhân sự, AI gần như là công cụ mặc định.
Đội pháp chế: Dùng AI tóm tắt văn bản, rà soát hợp đồng.
Khối văn phòng: Dùng AI soạn thông báo, biên bản.
Bộ phận kinh doanh: Nghiên cứu khách hàng và chăm sóc qua hệ thống tự động.
Trong tuyển dụng, nếu hai ứng viên có chuyên môn tương đương, người biết tận dụng AI để giải quyết bài toán thực tế sẽ nắm chắc lợi thế. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng đánh giá thấp những người phụ thuộc quá mức vào AI mà không hiểu bản chất vấn đề hoặc không biết kiểm chứng kết quả.
Đồng quan điểm, bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc nhân sự và truyền thông VNG, nhấn mạnh rằng họ tìm kiếm tư duy thích nghi hơn là việc thành thạo một công cụ cụ thể. Kể từ khi VNG cung cấp tài khoản AI cho nhân viên vào năm 2025, hiệu quả công việc đã tăng lên kinh ngạc.
Một dự án phần mềm trước đây cần 3 người làm trong 1,5 tháng, nay có thể hoàn thành chỉ trong chưa đầy 20 giờ. Trong thời đại mà ý tưởng không còn khan hiếm, khả năng thực thi nhanh chóng nhờ AI chính là lợi thế cạnh tranh sống còn.
Dữ liệu từ TopCV cho thấy hơn 40% doanh nghiệp IT tại Việt Nam cảm nhận rõ tác động của AI đến cách tổ chức công việc. Trên thế giới, LinkedIn ghi nhận số tin tuyển dụng đề cập đến kỹ năng AI tăng vọt 70% chỉ trong một năm. Một nghiên cứu của Đại học Cornell còn chỉ ra rằng, ứng viên giỏi AI có cơ hội được gọi phỏng vấn cao hơn từ 8-15%.
Nhu cầu này không chỉ giới hạn ở nhóm kỹ thuật. Ngay cả các vị trí phi kỹ thuật cũng đang dần đưa kỹ năng AI vào mô tả công việc (JD). Các tổ chức lớn như McKinsey thậm chí đưa AI vào bài đánh giá trực tiếp để kiểm tra khả năng xử lý tình huống của ứng viên.
Tại Việt Nam, nhận thức của người lao động đang thay đổi tích cực. Khảo sát cho thấy chỉ có khoảng 6% nhân sự ngành IT chưa từng dùng AI. Phần lớn giới công nghệ đã hình thành định hướng rõ ràng về vai trò của mình trong môi trường mới, biến AI thành trợ thủ đắc lực để tra cứu kiến thức chuyên sâu và tối ưu hóa quy trình làm việc.